Czy kuchenka mikrofalowa szkodzi?


W dwudziestym wieku powstało wiele wynalazków ułatwiające życie ludziom. Kuchenka mikrofalowa zrewolucjonizowała sposób podgrzewania żywności. Sprawiła, że gotowanie stało się dużo wygodniejsze i szybsze. Wykorzystywana jest nie tylko w domach, ale i w gastronomii. W kilkadziesiąt sekund przygotuje ciepłe jedzenie. Ale czy korzystanie z mikrofalówki jest bezpieczne? Istnieje wiele argumentów „za i przeciw” stosowania kuchenki mikrofalowej.

Ciepło wytwarzane w mikrofalówce powstaje dzięki drganiom spolaryzowanych składników żywności (głównie wody) i szybko wytwarza ciepło. Drgania spowodowane są oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego o odpowiedniej częstotliwości. W ten sposób, za pośrednictwem cząsteczek wody, podgrzewana jest nasza żywność. Proces ten jest szybki, a dzięki krótkotrwałości i ograniczeniu kontaktu z wodą – sprzyja zachowaniu składników odżywczych.

Opakowania wykorzystywane do podgrzewania w mikrofali powinny być szczególnie zbadane pod względem migracji substancji szkodliwych. Nie tylko promieniowanie, ale i wysokie temperatury osiągane w urządzeniu, mogą zmieniać właściwości opakowań. Wykazano, że nawet 10-krotnie wzrasta migracja formaldehydu do żywności z opakowań z laminatu papier/PE.

Rodzaj i struktura żywności ma wpływ na poziom migracji związków. Takie substancje jak monomery, oligomery, rozpuszczalniki, stosowane w produkcji materiały, np.: antyoksydanty, katalizatory, stabilizatory, plastyfikatory mogą przenieść się do żywności. Część z nich może oddziaływać na układ hormonalny człowieka, powodować problemy z płodnością oraz powodować raka.

Ostatnie doniesienia wskazują, że ftalany mogą wpływać na zachorowanie na cukrzycę typu 2. Zbadano poziom ftalanów u 1000 osób w wieku 70 lat. Okazało się, że osoby z wyższym poziomem ftalanów były 2-krotnie bardziej narażone na zachorowanie na cukrzycę typu 2.

Ftalany bardzo często używane są do produkcji plastikowych opakowań. Tak zwane „opakowania na wynos” zawierają 47,5%-77,5% tych związków. Stosowane do podgrzewania w mikrofali z łatwością przechodzą do jedzenia i dostają się do organizmu. Nie ma wątpliwości, że ftalany są szkodliwe dla zdrowia człowieka, dlatego też Parlament Europejski zakazał użycia ich w produktach przeznaczonych dla dzieci. Mogą one powodować astmę, uszkodzenia układu nerwowego i narządów płciowych męskich. Jednak w produktach dla dorosłych nadal występują (w foliach i pudełkach do pakowania, w wielu kosmetykach, odświeżaczach powietrza, perfumach, balsamach).

Także inny związek użyty w produkcji plastikowych opakowań – bisfenol S (BPA) wykazuje szkodliwość endokrynologiczną.

Reasumując, kuchenka mikrofalowa samej żywności nie szkodzi – szkodzi dopiero kontakt między żywnością, a opakowaniem w podwyższonej temperaturze. W czym zatem gotować? Do przyrządzania posiłku należy używać szkła lub ceramiki. Należy unikać naczyń metalowych oraz folii aluminiowej, ponieważ fale są od nich odbijane. Nie zalecane są również zdobione, pozłacane naczynia itp.

Pamiętajmy jednak, że każda obróbka technologiczna zmienia wartość odżywczą w mniejszym lub w większym stopniu. Gotowanie w wodzie wypłukuje cenne witaminy, pieczenie trwa długo i również tracone są składniki w żywności. Natomiast gotowanie w kuchence mikrofalowej wypadło całkiem nieźle na tle innych metod gotowania. Ze względu na krótki czas działania mikrofali oraz małej ilości wody, nie są tracone tak duże ilości składników odpornych na temperaturę, jak w przypadku smażenia, pieczenia czy gotowania w wodzie. Długi czas spożywania produktów podgrzewanych tylko na mikrofali, może nie być najlepszym pomysłem. Naukowcy podawali szczurom przez 42 dni jedzenie tylko z kuchenki mikrofalowej. Okazało się, że po tym okresie zwierzęta miały ubytki witamin, głównie A i C (nieodpornych na temperaturę), co w dłuższym okresie mogło narazić je na choroby. Ocenę bezpieczeństwa pozostawiamy zatem Czytelnikom.