Jak poprawić paszę?


Dodatki paszowe to produkty stosowane w żywieniu zwierząt w celu poprawy jakości paszy i jakości żywności pochodzenia zwierzęcego lub poprawy wydajności i zdrowia zwierząt, np. zapewnienie zwiększonej strawności materiałów paszowych. Dodatki paszowe nie mogą być wprowadzane do obrotu, chyba że udzielono zezwolenia po przeprowadzeniu oceny naukowej wykazującej, że dodatek nie ma szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska. Obejmują one wiele grup, z których każda ma specyficzną funkcję.

Probiotyki to produkty zawierające żywe lub martwe mikroorganizmy. Dostarczane przez nie substancje, mają korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym – poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej. Enzymy paszowe to substancje egzogenne (dostarczone organizmowi z zewnątrz) lub wytwarzane przez mikroflorę zasiedlającą przewód pokarmowy; wspomagają lub uzupełniają działania enzymów endogennych. Wpływają na lepsze trawienie i wykorzystanie niektórych ciężkostrawnych składników pokarmowych. Dodatki aromatyczne i smakowe stosowane są w podobnym celu jak w żywności dla ludzi – dodawane są do pasz niechętnie zjadanych przez zwierzęta ze względu na ich specyficzny smak lub zapach (np. śruta rzepakowa, niektóre pasze mineralne). Barwniki to substancje nadające lub przywracające barwę, które dodawane są ze względu na oczekiwania konsumenta produktów zwierzęcych; dotyczą one głownie mięsa i jaj (kolor żółtka). Barwa produktów żywnościowych uwydatnia ich smakowitość. Najczęściej używa się naturalnych lub syntetycznych karotenoidów. Konserwanty – substancje powodujące zahamowanie lub ograniczenie niekorzystnych procesów obniżających wartość paszy, na skutek działania niektórych mikroorganizmów (bakterii, pleśni), zapobiegają rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów. Detoksykanty to substancje zawierające grupę czynną (np. glinokrzemiany), które nie są trawione, ale wiążą toksyczne metabolity i mykotoksyny wydzielane przez niepożądane mikroorganizmy, dzięki czemu przechodzą one przez przewód pokarmowy w postaci niezmienionej i są wydalane wraz z kałem, bez szkodliwego wpływu na organizm zwierzęcia. Kokcydiostatyki – preparaty dodawane do paszy w celu profilaktyki lub leczenia choroby zwanej kokcydiozą (chorobą wywołaną przez pierwotniaki, a objawiającą się biegunką i wychudzeniem), nie są wykorzystywane w leczeniu ludzi. Przeciwutleniacze to substancje dodawane do pasz, aby chronić składniki wrażliwe na utlenianie (np. witaminy, karoteny), co pozwala na dłuższe przechowywanie paszy bez zmian obniżających jej właściwości. Do tego stosowane są też środki pomocnicze do przetwarzania – emulgatory, stabilizatory, preparaty żelujące i spulchniające, które mają na celu poprawę właściwości mieszanek paszowych w celu ich lepszego wykorzystania przez zwierzęta

Zauważmy, że lista ta nie zawiera antybiotyków – a to dlatego, ze antybiotyk nie jest czymś, co można stosować ciągle – jego dodatek jest odpowiedzią na chorobę pojawiającą się w karmionym stadzie.

Listę dozwolonych dodatków zawiera Rejestr Dodatków Paszowych – centralny, europejski dokument wyznaczający dodatki, które można stosować w paszach. W przypadku niektórych substancji rejestr ten narzuca też pewne limity stosowania.

Jeśli istnieje potrzeba ubiegania się o zezwolenie na stosowanie nowego dodatku paszowego należy dostarczyć wniosek o zgodę do Komisji Europejskiej, dokumentację techniczną dla Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i trzy próbki dodatku paszowego do europejskich laboratoriów referencyjnych (EURL)

Na stronie internetowej Komisji Europejskiej znajdują się wytyczne dotyczące procesu, który należy stosować. EFSA jest odpowiedzialna za ocenę wszystkich dokumentacji, a dalsze szczegóły można znaleźć na stronie internetowej tej agencji.

Autoryzację nowego dodatku uzyskuje się na ogół na okres 10 lat.