Kompendium wiedzy Bakterie Legionella – część 2

Biofilm

Biofilm – swego rodzaju nalot (śluz, żel, mikrobiologiczna murawa), składający się z substancji pozakomórkowych (polisacharydy, polimery), w których osadzone są mikroorganizmy – bakterie, pierwotniaki, grzyby i inne substancje – osad nieorganiczny, martwe części organiczne oraz substancje rozpuszczone (kationy, aniony, rozpuszczony węgiel organiczny, gazy)

Biofilm znajduje się praktycznie we wszystkich instalacjach wodociągowych.

Jego tworzenie się rozpoczyna się zazwyczaj bezpośrednio po napełnieniu nowej lub zmodernizowanej instalacji wodą.

Biofilm tworzy się na wewnętrznych powierzchniach rur, złączek itp., a jego wzrost pobudzany jest dodatkowo zabrudzeniami osadzającymi się podczas transportu oraz na placu budowy, smarami, produktami korozyjnymi, kurzem, fragmentami pakuł, martwymi bakteriami etc. Jest to doskonałe podłoże dla pionierskich mikroorganizmów.

Etapy tworzenia się biofilmu:

Rys. 1. Etapy powstawania biofilmu A – tworzenie warstwy kontaktowej, B – początek adhezji komórek, C – tworzenie mikrokolonii, D – dojrzały biofilm, E – odrywanie się komórek od biofilmu.

Namnażaniu bakterii Legionella sp. Sprzyja temperatura wody od 20°C do 45°C. Jest to temperatura optymalna do rozwoju bakterii. W temperaturze wody < 20°C oraz > 45°C – brak jest możliwości przeżycia bakterii, a także ich wzrost jest mało prawdopodobny. Namnażaniu bakterii sprzyjają również: środowisko tlenowe, osady, szlamy, zgorzeliny i materiał organiczny (czynniki odżywcze), zbyt niskie stężenie związków dezynfekcyjnych, stagnacja wody – brak recyrkulacji, ślepe odcinki.

 

Bibliografia:

  1. https://www.cdc.gov/legionella/.
  2. https://legionella.pl/.
  3. Materiały szkoleniowe „Bakterie z rodzaju Legionella – zagrożenia, zasady kontroli, metody eliminacji i zapobiegania zasiedlaniu instalacji i urządzeń wodnych w obiektach użyteczności publicznej” Gdańska Fundacja Wody, prowadzący Renata Matuszewska, 04.09.2020.
  4. Diagnostyka bakteriologiczna, Eligia M. Szewczyk, rok wydania 2011, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. Mikrobiologia lekarska, Maria Lucyna Zaremba, Jerzy Borowski, rok wydania III-dodruk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  6. Dezynfekcja wody pitnej. Wolfgang Roeske, rok wydania 2007, wydawnictwo: Projprzem-EKO.