„WARTOŚCIOWA WARTOŚĆ” ODŻYWCZA


Jednym z obowiązkowych elementów oznaczeń żywności – niezbędnym do podania na opakowaniu, lub dostępnym w punkcie dystrybucji towarów luzem – jest wartość odżywcza produktu. Ten zestaw danych stanowi podstawową wykładnię dietetyczną dla konsumenta.

Wartość odżywczą na opakowaniach produktów spotkamy pod skrótem GDA – Guideline Daily Amounts, oznaczającym odniesienie zawartości składników odżywczych w wyrobie do dobowych norm dietetycznych dla dorosłego człowieka o przeciętnej wadze.
20 maja 2016 roku w USA w życie weszły nowe wytyczne dotyczące etykietowania zawartości składników odżywczych. Za zmianami w znakowaniu idą także zmiany w sposobie badań i oznaczania składników w wyrobach.
Amerykańska etykieta informacji odżywczych musi obecnie zawierać:

  • Rozmiar porcji
  • Wartość kaloryczną jednej porcji produktu
  • Ilość kalorii z tłuszczu, wraz z odniesieniem procentowym do diety 2000 kcal oraz ilościami tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans
  • Zawartość cholesterolu
  • Zawartość sodu
  • Zawartość węglowodanów całkowitych i informacje o zawartości błonnika i cukrów i o ilości dodanych cukrów Zawartość białka
  • Listę zawartości witamin i minerałów, wraz z wykazaniem faktycznej ilości witaminy D, wapnia, potasu i żelaza w porcji wyrobu i obliczeniem procenta dziennego zapotrzebowania na te substancje

Podanemu powyżej zestawowi wartości liczbowych z reguły towarzyszy przeliczenie na procent typowych ilości składników odżywczych dostarczanych organizmowi (w ciągu doby przy diecie 2000 kcal) po spożyciu porcji danego produktu. Ważne jest to, że przeliczenia dotyczą tylko osób dorosłych.

Jednocześnie FDA narzuca, by oznaczenia zawartości składników dotyczyły faktycznej ilości zawartej w produkcie, a nie ilości wynikającej z użytych surowców, która wskutek procesów technologicznych może ulec zmianie. Ponadto wartość kaloryczną i inne parametry uzyskujemy w drodze ściśle narzuconych przez amerykańskie prawo przepisów.

Biorąc pod uwagę różnice pomiędzy potencjalnymi konsumentami (waga, wiek, wzrost, styl życia, aktywność fizyczna), przeliczonych wartości nie można traktować jako wytycznych poziomu odżywienia. GDA może natomiast stać się pomocnym narzędziem w kontroli sposobu odżywiania i stosowania zbilansowanej diety. W uproszczeniu, nawet jeśli słodycze posiadają wszystkie podstawowe składniki odżywcze (białka, węglowodany czy tłuszcze) nasz obiad nie może składać się z samych słodkich łakoci.

Określenie GDA należy przeprowadzić, badając wyrób gotowy w postaci przeznaczonej do spożycia (co oznacza, że w przypadku na przykład premiksów do ciast oznaczamy go dla uzyskanego ciasta, nie dla suchego proszku przed upieczeniem), gdyż w ten sposób uzyskujemy ilości faktycznie spożywane w trakcie konsumpcji. Badanie to jest badaniem pakietowym, wymagającym określenia ilości białka, tłuszczu, cukrów i innych składników, a następnie odpowiedniego obliczenia wartości, które docelowo lądują na opakowaniu wyrobu.