Wiosenny powrót do życia

Tradycyjnie Wielkanoc jest uznawana jako symbol odradzającego się życia. Jej termin zbiega się (w miarę blisko) z niegdysiejszymi świętami równonocy, które także były celebracją powrotu przyrody do życia. I faktycznie, w ogrodach widzimy zieleniące się pąki, kwiaty, a za chwile będziemy musieli wyciągnąć kosiarki – i zająć się pielęgnacją ogrodów. Jednakże wiosna to dla rolników i ogrodników okres ciężkiej pracy, mający na celu szybkie przywrócenie zamarłej roślinności do pełni żywego wyglądu. W tym celu sięgamy po nawozy – sztuczne czy naturalne – i o ile rolnicy są wyposażeni w kalendarze nawożenia, opisujące co i kiedy stosować, amator – działkowiec, czy właściciel przydomowego ogródka – często gubi się w mnogości środków i sposobach ich stosowania.

Trzy główne składniki odżywcze to azot (N), fosfor (P) i potas (K). Razem tworzą trio znane jako NPK. Inne ważne składniki odżywcze to wapń, magnez i siarka. Rośliny potrzebują także małych ilości żelaza, manganu, cynku, miedzi, boru i molibdenu, znanych jako pierwiastki śladowe. Rola tych składników odżywczych w rozwoju roślin jest złożona. Azot jest kluczowym elementem wzrostu roślin. Występuje we wszystkich komórkach roślinnych, białkach roślinnych i hormonach oraz w chlorofilu. Fosfor pomaga wiązać energię ze światła słonecznego w roślinie, stymuluje wczesny wzrost korzeni i roślin oraz przyspiesza dojrzewanie. Potas zwiększa żywotność i odporność roślin na choroby, pomaga w tworzeniu i przenoszeniu skrobi, cukrów i olejów w roślinach i może poprawić jakość owoców. Wapń jest niezbędny dla zdrowia korzeni, wzrostu nowych korzeni i włośników oraz rozwoju liści. Magnez jest kluczowym składnikiem chlorofilu, zielonego barwnika roślin i jest niezbędny do fotosyntezy (konwersji energii słonecznej do pożywienia dla rośliny). Niedobory występują głównie na piaszczystych glebach kwaśnych w obszarach z dużymi opadami, zwłaszcza w przypadku intensywnego ogrodnictwa. Siarka jest składnikiem aminokwasów w białkach roślinnych i bierze udział w procesach wytwarzania energii w roślinach. Odpowiada za wiele związków smakowych i zapachowych w roślinach, takich jak aromat cebuli i kapusty. Żelazo jest składnikiem wielu związków, które regulują i wspierają wzrost. Mangan pomaga w fotosyntezie. Miedź jest niezbędnym składnikiem enzymów w roślinach. Cynk pomaga w produkcji hormonu roślinnego odpowiedzialnego za wydłużanie łodygi i rozwój liści. Bor pomaga w tworzeniu ścian komórkowych w szybko rosnącej tkance. Molibden pomaga bakteriom i organizmom glebowym przekształcać azot zawarty w powietrzu w rozpuszczalne związki azotu w glebie, dlatego jest szczególnie potrzebny roślinom strączkowym. Jest również niezbędny w tworzeniu białek z rozpuszczalnych związków azotu.

W celu poprawienia rozwoju roślin zarówno ogrodnik, jak i rolnik stosują nawozy. Nawozy organiczne to materiały pochodzące z części roślin lub zwierząt lub pozostałości. Przykładami są: mączka z krwi, kompost, guano i obornik. Nawozy syntetyczne są związkami nieorganicznymi „wytwarzanymi przez człowieka” – zwykle pochodzą z produktów ubocznych przemysłu chemicznego. Przykładami są azotan amonu, fosforan amonu, superfosfat i siarczan potasu.

Niezależnie od skali – by uzyskać piękne rośliny należy uważać ze stosowanymi nawozami. Niewielkie nadmiary ulegają wypłukaniu do wód powierzchniowych, powodując zakwity glonów. Duże nadmiary mogą zaszkodzić nawożonym roślinom – zaburzając bilans wodny w glebie i zawartości elektrolitów w roślinie, sprzyjając dodatkowo rozwojowi infekcji.

Każdy z nas, kto chce od wiosny zająć się ogrodem powinien pilnie przestrzegać ustalonych harmonogramów nawożenia. Działanie to pozwoli cieszyć się piękną, żywą zielenią przez cały rok.